Lê Trọng Đạt

Chế độ hiển thị

Request/Response và Middleware cơ bản trong Express ​

Bài trước: Lesson 1: Giới thiệu Node.js và thiết lập dự án
Bài tiếp theo: Lesson 3: Thực hành CRUD với mảng dữ liệu giả

Mục tiêu ​

  • Ôn tập và thực hành lại cài đặt từ buổi 1.
  • Hiểu rõ Request và Response trong Express, cách lấy và trả dữ liệu cơ bản.
  • Thực hành viết các endpoint đơn giản.
  • Làm quen với middleware cơ bản, chuẩn bị cho việc sử dụng phương thức POST.

Tổng quan về Request và Response trong Express ​

Request (Yêu cầu) ​

INFO

Request là thông tin mà client gửi lên server. Trong Express, đối tượng này là req.

  • req.body: Chứa dữ liệu gửi từ client, thường dùng với các phương thức như POST hoặc PUT. Ví dụ, khi client gửi một biểu mẫu, dữ liệu sẽ nằm trong req.body.
  • req.params: Chứa các tham số động trên URL. Ví dụ: /posts/:id sẽ cho phép lấy giá trị id từ URL.
  • req.query: Chứa các tham số truy vấn trên URL. Ví dụ: /posts?search=abc sẽ cho phép lấy giá trị search từ URL.

Response (Phản hồi) ​

INFO

Response là thông tin mà server trả về cho client. Trong Express, đối tượng này là res.

  • res.json(data): Trả về dữ liệu dạng JSON, thường dùng cho API.
  • res.send(data): Trả về dữ liệu dạng text hoặc HTML.
  • res.status(code): Thiết lập mã trạng thái HTTP (ví dụ: 200, 404, 500...), giúp client biết trạng thái của yêu cầu.

Ví dụ minh họa ​

javascript
import { Router } from "express";

const postRouter = Router();

// GET /hello?name=Teo
postRouter.get("/hello", (req, res) => {
    const name = req.query.name || "bạn"; // Lấy giá trị 'name' từ query string
    res.json({ message: `Xin chào, ${name}!` }); // Trả về JSON với lời chào
});

// GET /posts/:id
postRouter.get("/:id", (req, res) => {
    const id = req.params.id; // Lấy giá trị 'id' từ URL
    res.json({ id, message: "Chi tiết bài viết" }); // Trả về JSON với thông tin bài viết
});

export default postRouter;
javascript
import express from "express";
import dotenv from "dotenv";
import postRouter from "./routers/posts";

dotenv.config();
const app = express();

app.use("/api/posts", postRouter); // Định nghĩa route chính bắt đầu bằng /api

app.listen(process.env.PORT || 3000, () => {
    console.log(`Server is running on port ${process.env.PORT || 3000}`);
});

Bài thực hành nhỏ ​

Yêu cầu ​

  1. Tạo endpoint GET /api/posts/greet trả về lời chào với tên từ query string (ví dụ: /api/posts/greet?name=Ken).
  2. Tạo endpoint GET /api/posts/sum nhận hai số từ query string (a và b) và trả về tổng của chúng.

Gợi ý ​

javascript
// ...existing code...

// GET /greet?name=Ken
postRouter.get("/greet", (req, res) => {
    const name = req.query.name || "bạn"; // Lấy giá trị 'name' từ query string
    res.json({ message: `Xin chào, ${name}!` }); // Trả về JSON với lời chào
});

// GET /sum?a=5&b=10
postRouter.get("/sum", (req, res) => {
    const a = parseInt(req.query.a, 10) || 0; // Lấy giá trị 'a' từ query string
    const b = parseInt(req.query.b, 10) || 0; // Lấy giá trị 'b' từ query string
    res.json({ sum: a + b }); // Trả về tổng của 'a' và 'b'
});

Middleware cơ bản trong Express ​

Middleware là các hàm trung gian trong Express, được sử dụng để xử lý request trước khi nó đến các route handler hoặc xử lý response trước khi gửi về client.

Phân loại middleware ​

  1. Middleware tự định nghĩa
    Đây là các middleware do lập trình viên tự viết để xử lý logic cụ thể.

    Ví dụ: ​

    js
    // Middleware tự định nghĩa để ghi log thông tin request
const logRequest = (req, res, next) => {
    console.log(`${req.method} ${req.url}`); // Ghi log phương thức và URL
    next(); // Chuyển tiếp đến middleware tiếp theo
};

app.use(logRequest); // Sử dụng middleware

  2. Middleware tích hợp hoặc từ thư viện bên ngoài
    Express cung cấp sẵn một số middleware tích hợp hoặc từ thư viện bên ngoài, ví dụ: express.json() để parse JSON, express.static() để phục vụ file tĩnh.

    Ví dụ: ​

    js
    // Middleware tích hợp để parse JSON
app.use(express.json());

// Middleware tích hợp để phục vụ file tĩnh
app.use(express.static("public"));

Sử dụng express.json() để xử lý dữ liệu JSON ​

Khi client gửi dữ liệu JSON trong body của request (ví dụ: với phương thức POST), cần sử dụng middleware express.json() để Express tự động parse dữ liệu JSON thành đối tượng JavaScript.

Ví dụ: ​

javascript
app.use(express.json()); // Middleware để parse JSON

app.post("/api/posts", (req, res) => {
    const { title, content } = req.body; // Lấy dữ liệu từ body của request
    res.json({ title, content, message: "Dữ liệu đã được xử lý" }); // Trả về JSON với dữ liệu đã xử lý
});

Lưu ý: Nếu không sử dụng express.json(), req.body sẽ là undefined.

Bài tập thực hành ​

Bài tập 1: Tạo API Calculator ​

Tạo các endpoint tính toán cơ bản:

  • GET /api/calculator/add?a=5&b=3 → Trả về { result: 8 }
  • GET /api/calculator/subtract?a=10&b=4 → Trả về { result: 6 }
  • GET /api/calculator/multiply?a=3&b=7 → Trả về { result: 21 }
  • GET /api/calculator/divide?a=20&b=4 → Trả về { result: 5 }

Yêu cầu:

  • Xử lý lỗi khi chia cho 0 → Trả về { error: "Không thể chia cho 0" }
  • Xử lý lỗi khi thiếu tham số → Trả về { error: "Thiếu tham số a hoặc b" }
  • Validate số: Nếu không phải số hợp lệ → Trả về { error: "Tham số phải là số" }

Bài tập 2: Middleware Logging ​

Tạo một middleware tự định nghĩa để ghi log:

  • Ghi log: Method, URL, thời gian request
  • Ví dụ: GET /api/posts 2024-01-15 10:30:45

Gợi ý:

javascript
const logRequest = (req, res, next) => {
    const timestamp = new Date().toISOString();
    console.log(`${req.method} ${req.url} ${timestamp}`);
    next();
};

app.use(logRequest);

Use Case thực tế: API Gateway Pattern ​

Trong thực tế, các API lớn thường sử dụng middleware để:

  • Logging: Ghi lại tất cả requests để debug và monitoring
  • Rate Limiting: Giới hạn số lượng requests từ một client
  • CORS: Cho phép các domain khác truy cập API
  • Authentication: Kiểm tra token trước khi cho phép truy cập

Ví dụ thực tế: Khi bạn gọi API từ frontend React, cần CORS middleware để cho phép request từ localhost:3000 (React) đến localhost:5000 (API).

Kết luận ​

Trong bài học này, các em đã học cách làm việc với Request và Response trong Express, viết các endpoint đơn giản, và sử dụng middleware cơ bản. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng các API phức tạp hơn trong tương lai.

Bài tiếp theo: Lesson 3: Thực hành CRUD với mảng dữ liệu giả - Học cách xây dựng CRUD API đầy đủ

Nếu có thắc mắc, đừng ngại hỏi thầy hoặc các bạn nhé!
Chúc các em học tốt! 🚀
— Thầy Đạt 🧡

Released under the MIT License.

Copyright © 2025 by Lê Trọng Đạt