Buổi 1: Làm quen với C & Chương trình đầu tiên
🎯 Mục tiêu học tập
Sau buổi học này, sinh viên sẽ:
- Hiểu lập trình là gì và tại sao cần học lập trình
- Biết cách cài đặt và sử dụng môi trường lập trình C
- Viết được chương trình C đầu tiên
- Hiểu cấu trúc cơ bản của một chương trình C
- Biết cách biên dịch và chạy chương trình
📘 Nội dung chính
1. Lập trình là gì?
Lập trình là quá trình viết các lệnh (code) để máy tính hiểu và thực hiện theo yêu cầu.
Ví dụ thực tế:
- Tính tiền điện: Nhập số điện → Tính tiền → Hiển thị kết quả
- Quản lý điểm sinh viên: Nhập điểm → Tính trung bình → Xếp loại
2. Tại sao học C?
- ✅ Ngôn ngữ mạnh mẽ, hiệu năng cao
- ✅ Nền tảng tốt để học các ngôn ngữ khác (C++, Java, C#, Python...)
- ✅ Được sử dụng rộng rãi trong: hệ điều hành, hệ thống nhúng, IoT...
- ✅ Giúp hiểu sâu về cách máy tính hoạt động
3. Cài đặt môi trường
Windows:
- Code::Blocks: https://www.codeblocks.org/
- Dev-C++: https://www.bloodshed.net/devcpp.html
- Visual Studio Community: https://visualstudio.microsoft.com/
Linux/Mac:
- Cài đặt GCC:
sudo apt install gcc(Linux) hoặcbrew install gcc(Mac)
4. Cấu trúc chương trình C cơ bản
c
#include <stdio.h> // Thư viện nhập/xuất chuẩn
int main() { // Hàm chính - điểm bắt đầu chương trình
// Code của bạn ở đây
return 0; // Kết thúc chương trình thành công
}Giải thích:
#include <stdio.h>: Đưa thư viện vào chương trình để dùngprintf,scanfint main(): Hàm chính, chương trình bắt đầu từ đâyreturn 0: Trả về 0 để báo chương trình chạy thành công
💻 Ví dụ minh họa
Ví dụ 1: Chương trình "Hello World"
c
#include <stdio.h>
int main() {
printf("Xin chao, toi la sinh vien lap trinh!\n");
printf("Day la chuong trinh C dau tien cua toi.\n");
return 0;
}Kết quả:
Xin chao, toi la sinh vien lap trinh!
Day la chuong trinh C dau tien cua toi.Giải thích:
printf: Xuất dữ liệu ra màn hình\n: Xuống dòng mới
Ví dụ 2: In thông tin cá nhân
c
#include <stdio.h>
int main() {
printf("================================\n");
printf(" THONG TIN SINH VIEN\n");
printf("================================\n");
printf("Ho ten: Nguyen Van A\n");
printf("MSSV: B1234567\n");
printf("Lop: CNTT K01\n");
printf("================================\n");
return 0;
}Ví dụ 3: In hình vẽ đơn giản
c
#include <stdio.h>
int main() {
printf(" *\n");
printf(" ***\n");
printf(" *****\n");
printf(" *******\n");
printf("*********\n");
return 0;
}🧠 Bài tập thực hành
Bài tập cơ bản
Bài 1: Viết chương trình in ra màn hình 5 dòng sau:
Toi dang hoc lap trinh C
Buoi 1: Lam quen voi C
Ngay mai toi se gioi lap trinh!Bài 2: Viết chương trình in bảng điểm của bạn:
======================
BANG DIEM SINH VIEN
======================
Mon: Lap trinh C
Diem: 8.5
Xep loai: Kha
======================Bài 3: Viết chương trình in thông tin cá nhân của bạn (họ tên, tuổi, quê quán, sở thích)
Bài tập nâng cao
Bài 5: Viết chương trình in lịch tháng (ví dụ: tháng 11/2024) dạng:
THANG 11 NAM 2024
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30Bài 6: Viết chương trình in menu của một cửa hàng cà phê:
==============================
MENU CA FE
==============================
1. Ca phe den - 15.000 VND
2. Ca phe sua - 20.000 VND
3. Tra sua - 25.000 VND
4. Nuoc cam - 30.000 VND
==============================📝 Ghi chú
- Luôn đóng dấu ngoặc nhọn
{}đúng cách - Kết thúc mỗi câu lệnh bằng dấu
; - Dùng
//để ghi chú (comment) trong code - Code phải có cấu trúc rõ ràng, dễ đọc
✅ Kiểm tra kiến thức
- Hàm nào là điểm bắt đầu của chương trình C?
printfdùng để làm gì?#include <stdio.h>có tác dụng gì?- Tại sao cần
return 0;trong hàmmain()?
🎯 Tóm tắt
- ✅ Đã học cấu trúc cơ bản của chương trình C
- ✅ Biết cách sử dụng
printfđể in dữ liệu ra màn hình - ✅ Viết được chương trình C đơn giản đầu tiên
Bài tiếp theo: Buổi 2: Biến, kiểu dữ liệu và nhập xuất