Lê Trọng Đạt

Chế độ hiển thị

Cài đặt và cấu hình Git ​

Bài trước: 01. Giới thiệu về Git và Version Control
Bài tiếp theo: 03. Các lệnh cơ bản

🎯 Mục tiêu học tập ​

  • Cài đặt Git thành công trên Windows, macOS hoặc Linux
  • Cấu hình Git với tên và email của bạn
  • Kiểm tra phiên bản Git đã cài đặt
  • Thiết lập một số cấu hình cơ bản để làm việc hiệu quả hơn

📘 Kiến thức lý thuyết ​

Tại sao cần cấu hình Git? ​

Git cần biết bạn là ai để ghi lại thông tin trong mỗi commit. Thông tin này bao gồm:

  • Tên người dùng: Ai đã tạo commit này?
  • Email: Liên hệ khi cần review code hoặc có vấn đề

Ví dụ thực tế: Khi làm việc nhóm trên GitHub, bạn sẽ thấy:

Commit: "Thêm tính năng đăng nhập"
Author: Nguyễn Văn A <nguyenvana@example.com>
Date: 2024-01-15 10:30:45

Nếu không cấu hình, Git sẽ dùng tên máy tính (như "DESKTOP-ABC123") - không ai biết bạn là ai!

Global vs Local Configuration ​

Git có 2 cấp độ cấu hình:

1. Global Configuration (Toàn cục) ​

  • Áp dụng cho TẤT CẢ repository trên máy bạn
  • Dùng cho thông tin cá nhân (tên, email)
  • Lệnh: git config --global

Khi nào dùng: Cấu hình một lần, dùng mãi mãi

2. Local Configuration (Cục bộ) ​

  • Chỉ áp dụng cho repository hiện tại
  • Dùng cho cấu hình đặc biệt của dự án
  • Lệnh: git config (không có --global)

Khi nào dùng: Dự án có yêu cầu đặc biệt (ví dụ: email công ty khác email cá nhân)

Ví dụ thực tế:

  • Global: Tên và email cá nhân → Dùng cho tất cả project
  • Local: Email công ty → Chỉ dùng cho project công ty

💻 Ví dụ thực hành ​

Cài đặt Git ​

Trên Windows: ​

  1. Tải Git từ: https://git-scm.com/download/win
  2. Chạy file installer
  3. Giữ nguyên các tùy chọn mặc định (Next → Next → Install)
  4. Sau khi cài xong, mở Git Bash hoặc Command Prompt

Trên macOS: ​

Cách 1: Dùng Homebrew (Khuyến nghị)

bash
# Cài Homebrew nếu chưa có
/bin/bash -c "$(curl -fsSL https://raw.githubusercontent.com/Homebrew/install/HEAD/install.sh)"

# Cài Git
brew install git

Cách 2: Tải từ website

Trên Linux (Ubuntu/Debian): ​

bash
sudo apt update
sudo apt install git

Kiểm tra cài đặt thành công ​

bash
# Kiểm tra phiên bản Git
git --version

# Kết quả mẫu:
# git version 2.42.0

Giải thích:

  • Nếu hiển thị số phiên bản → Git đã cài thành công ✅
  • Nếu báo lỗi "command not found" → Cần cài lại Git hoặc thêm vào PATH

Cấu hình Git cơ bản ​

Bước 1: Cấu hình tên và email ​

bash
# Cấu hình tên (thay "Nguyễn Văn A" bằng tên của bạn)
git config --global user.name "Nguyễn Văn A"

# Cấu hình email (thay email bằng email của bạn)
git config --global user.email "nguyenvana@example.com"

# Xác nhận cấu hình
git config --global --list

# Kết quả mẫu:
# user.name=Nguyễn Văn A
# user.email=nguyenvana@example.com

Lưu ý quan trọng:

  • Email nên dùng email GitHub của bạn (nếu có tài khoản GitHub)
  • Email này sẽ hiển thị công khai trên GitHub (nếu repository public)
  • Có thể dùng email công ty hoặc email cá nhân

Bước 2: Cấu hình editor mặc định ​

bash
# Trên macOS/Linux - Dùng VS Code
git config --global core.editor "code --wait"

# Trên Windows - Dùng VS Code
git config --global core.editor "code --wait"

# Hoặc dùng Notepad (Windows)
git config --global core.editor "notepad"

# Hoặc dùng nano (macOS/Linux - đơn giản hơn)
git config --global core.editor "nano"

Giải thích:

  • Editor này sẽ mở khi Git cần bạn nhập commit message
  • code --wait: VS Code sẽ đợi bạn đóng file mới tiếp tục
  • Nên dùng VS Code vì có syntax highlighting và dễ dùng

Bước 3: Cấu hình branch mặc định ​

bash
# Đặt tên branch mặc định là "main" thay vì "master"
git config --global init.defaultBranch main

Lý do: GitHub đã đổi từ "master" sang "main" để tránh các vấn đề về thuật ngữ.

Bước 4: Cấu hình line ending (Quan trọng khi làm việc nhóm!) ​

bash
# Trên Windows
git config --global core.autocrlf true

# Trên macOS/Linux
git config --global core.autocrlf input

Giải thích:

  • Windows dùng CRLF (Carriage Return + Line Feed)
  • macOS/Linux dùng LF (Line Feed)
  • Cấu hình này tự động chuyển đổi để tránh conflict khi làm việc nhóm

Xem và sửa cấu hình ​

bash
# Xem tất cả cấu hình global
git config --global --list

# Xem một cấu hình cụ thể
git config --global user.name
git config --global user.email

# Sửa cấu hình (chạy lại lệnh config với giá trị mới)
git config --global user.name "Tên mới"

# Xóa cấu hình
git config --global --unset user.name

Cấu hình nâng cao (Tùy chọn) ​

bash
# Màu sắc cho terminal output (dễ nhìn hơn)
git config --global color.ui auto

# Bật alias cho các lệnh thường dùng
git config --global alias.st status
git config --global alias.co checkout
git config --global alias.br branch
git config --global alias.ci commit

# Sau khi alias, bạn có thể dùng:
git st    # Thay vì git status
git co    # Thay vì git checkout

Giải thích:

  • Alias giúp gõ nhanh hơn, tiết kiệm thời gian
  • Nhưng nhớ rõ alias là gì, không thì dùng lệnh gốc vẫn ổn

🧩 Bài tập ​

Level 1: Cơ bản ​

Bài tập 1: Cài đặt và cấu hình Git

  1. Cài đặt Git trên máy tính của bạn (theo hướng dẫn ở trên)
  2. Kiểm tra phiên bản: git --version
  3. Cấu hình tên và email của bạn
  4. Xác nhận cấu hình bằng git config --global --list
  5. Chụp màn hình kết quả và lưu lại

Kết quả mong đợi:

user.name=Tên của bạn
user.email=email@example.com
core.editor=code --wait
init.defaultBranch=main

Level 2: Nâng cao ​

Bài tập 2: Thiết lập Git cho dự án web

  1. Tạo một repository Git mới: git init test-config

  2. Cấu hình email local khác với email global (ví dụ: email công ty)

  3. Kiểm tra sự khác biệt:

    bash
    # Xem cấu hình global
git config --global user.email

# Xem cấu hình local (trong repo)
cd test-config
git config user.email

# Nếu chưa set local, sẽ không có output
# Set local khác:
git config user.email "company@example.com"

  4. Tạo một commit test và quan sát author

  5. Giải thích tại sao cần có cả global và local config

Gợi ý:

  • Global config: Dùng cho tất cả project cá nhân
  • Local config: Dùng cho project công ty (email công ty)

💡 Mẹo & Lỗi thường gặp ​

1. Lỗi: "git: command not found" ​

Nguyên nhân:

  • Git chưa được cài đặt
  • Git chưa được thêm vào PATH

Giải pháp:

bash
# Kiểm tra Git đã cài chưa
which git    # macOS/Linux
where git    # Windows

# Nếu không tìm thấy, cài lại Git
# Trên Windows: Tải từ git-scm.com
# Trên macOS: brew install git
# Trên Linux: sudo apt install git

2. Email không hiển thị đúng trên GitHub ​

Nguyên nhân: Email trong Git config không khớp với email GitHub

Giải pháp:

  1. Vào GitHub → Settings → Emails
  2. Xem email nào đã được verify
  3. Cấu hình Git dùng đúng email đó:
    bash
    git config --global user.email "email-da-verify-tren-github@example.com"

Lưu ý: GitHub chỉ hiển thị avatar và link profile nếu email khớp!

3. Quên đã cấu hình gì ​

Mẹo: Tạo file note cá nhân lưu lại cấu hình

bash
# Xem tất cả config và lưu vào file
git config --global --list > my-git-config.txt

Hoặc nhớ 3 lệnh quan trọng nhất:

bash
git config --global user.name "Tên"
git config --global user.email "email"
git config --global init.defaultBranch main

4. Cấu hình nhầm email/username ​

Giải pháp:

bash
# Xem config hiện tại
git config --global user.name
git config --global user.email

# Sửa lại
git config --global user.name "Tên đúng"
git config --global user.email "Email đúng"

5. Không biết nên dùng email nào ​

Nguyên tắc:

  • Email cá nhân: Dùng cho project cá nhân, học tập
  • Email công ty: Dùng cho project công ty (dùng local config)
  • Email GitHub: Nên dùng email đã verify trên GitHub để hiển thị đúng profile

Áp dụng vào làm việc nhóm:

  • Hỏi team lead xem có quy định email không
  • Thường thì dùng email công ty để dễ liên hệ
  • Đảm bảo email trong Git config khớp với GitHub để hiển thị đúng người commit

Kết luận: Cấu hình Git đúng cách ngay từ đầu sẽ giúp bạn làm việc hiệu quả và chuyên nghiệp hơn. Đặc biệt quan trọng khi làm việc nhóm - mọi người cần biết ai đã commit code gì!

Bài tiếp theo: 03. Các lệnh cơ bản - Học cách sử dụng git init, git add, git commit, và git log

Released under the MIT License.

Copyright © 2025 by Lê Trọng Đạt