Merge và Rebase – khác nhau thế nào?

Bài trước: 05. Làm việc với Branch
Bài tiếp theo: 07. Giới thiệu GitHub

🎯 Mục tiêu học tập

Hiểu sự khác biệt giữa Merge và Rebase
Biết khi nào nên dùng Merge, khi nào nên dùng Rebase
Thực hành merge branch vào main
Hiểu và xử lý merge conflict

📘 Kiến thức lý thuyết

Merge là gì?

Merge (Gộp) là cách gộp code từ branch này sang branch khác bằng cách tạo một commit merge đặc biệt.

Cách hoạt động:

Giữ nguyên lịch sử commit của cả 2 branch
Tạo một commit mới (merge commit) để gộp chúng lại
Giữ nguyên cấu trúc branch

Ví dụ minh họa:

Trước khi merge:
main:        A---B---C
                    \
feature:             D---E

Sau khi merge:
main:        A---B---C-----------M
                    \           /
feature:             D---E------

Commit M là merge commit, chứa tất cả thay đổi từ cả 2 branch.

Rebase là gì?

Rebase (Đặt lại cơ sở) là cách "di chuyển" commit từ branch này lên đầu branch khác, tạo ra lịch sử thẳng, sạch sẽ.

Cách hoạt động:

Lấy commit từ branch feature
"Di chuyển" chúng lên đầu branch main
Tạo lại commit (với hash mới)
Không tạo merge commit

Ví dụ minh họa:

Trước khi rebase:
main:        A---B---C
                    \
feature:             D---E

Sau khi rebase:
main:        A---B---C
feature:             D'---E'

Lưu ý: Commit D' và E' là commit MỚI (hash khác), nhưng nội dung giống D và E.

So sánh Merge vs Rebase

Tiêu chí	Merge	Rebase
Lịch sử	Có merge commit, phân nhánh	Lịch sử thẳng, sạch sẽ
Bảo toàn	Giữ nguyên tất cả commit	Tạo lại commit (hash mới)
Độ phức tạp	Đơn giản, an toàn	Phức tạp hơn, cần cẩn thận
Khi nào dùng	Branch công cộng, shared	Branch cá nhân, local
Conflict	Resolve 1 lần	Có thể resolve nhiều lần

Khi nào dùng Merge?

✅ Nên dùng Merge khi:

Merge branch vào main/develop (code công cộng)
Làm việc nhóm, branch đã push lên GitHub
Muốn giữ nguyên lịch sử (traceable)
Branch có nhiều commit và đã được review

Ví dụ thực tế:

bash

# Sau khi hoàn thành tính năng và review
git checkout main
git merge feature/login
# Tạo merge commit, giữ nguyên lịch sử

Khi nào dùng Rebase?

✅ Nên dùng Rebase khi:

Branch cá nhân, chưa push hoặc chỉ mình bạn dùng
Muốn lịch sử sạch sẽ, dễ đọc
Update branch với code mới từ main
Trước khi tạo Pull Request

⚠️ KHÔNG nên dùng Rebase khi:

Branch đã được share với người khác
Người khác đang làm việc trên branch đó
Đã merge vào main rồi

Ví dụ thực tế:

bash

# Update branch với code mới từ main
git checkout feature/new-feature
git rebase main
# Lịch sử sạch sẽ, dễ review

Merge Conflict là gì?

Merge Conflict (Xung đột khi gộp) xảy ra khi Git không thể tự động merge vì:

Cùng một dòng code bị sửa ở 2 branch khác nhau
Cùng một file bị xóa ở branch này nhưng sửa ở branch kia

Ví dụ:

Branch main:        const name = "Nguyễn Văn A";
Branch feature:    const name = "Trần Thị B";
                    ↑
                  Conflict!

💻 Ví dụ thực hành

Thực hành Merge

bash

# Bước 1: Tạo branch và commit
git checkout main
echo "Home page" > index.html
git add index.html
git commit -m "Thêm trang chủ"

# Bước 2: Tạo branch feature và làm việc
git checkout -b feature/about
echo "About page" > about.html
git add about.html
git commit -m "Thêm trang about"

# Bước 3: Merge vào main
git checkout main
git merge feature/about

# Kết quả:
# Merge made by the 'ort' strategy.
#  about.html | 1 +
#  1 file changed, 1 insertion(+)

Giải thích:

Git tự động merge vì không có conflict
Tạo merge commit trên main
File about.html xuất hiện trên main

Xem lịch sử sau merge

bash

git log --oneline --graph --all

# Kết quả:
# *   def5678 (HEAD -> main) Merge branch 'feature/about'
# |\
# | * abc1234 (feature/about) Thêm trang about
# * xyz9999 Thêm trang chủ

Giải thích:

* = commit
| và \ = branch phân nhánh
Merge commit có 2 parent (main và feature/about)

Thực hành Rebase

bash

# Tình huống: Có code mới trên main, muốn update feature branch

# Bước 1: Tạo thêm commit trên main
git checkout main
echo "Contact page" > contact.html
git add contact.html
git commit -m "Thêm trang contact"

# Bước 2: Rebase feature branch lên main mới
git checkout feature/about
git rebase main

# Kết quả:
# First, rewinding head to replay your work on top of it...
# Applying: Thêm trang about

Giải thích:

Rebase "đặt lại" commit của feature/about lên đầu main
Commit "Thêm trang about" giờ có parent là "Thêm trang contact"
Lịch sử thẳng, không có merge commit

So sánh lịch sử sau Rebase

bash

git log --oneline --graph --all

# Sau merge:
# *   def5678 Merge branch 'feature/about'
# |\
# | * abc1234 Thêm trang about
# * xyz9999 Thêm trang chủ

# Sau rebase:
# * abc1234' (HEAD -> feature/about) Thêm trang about
# * xyz9999 (main) Thêm trang contact
# * xyz8888 Thêm trang chủ

Quan sát: Lịch sử thẳng hơn, không có merge commit

Xử lý Merge Conflict

bash

# Tình huống: Cùng một dòng code bị sửa ở 2 branch

# Branch main:
echo "const API_URL = 'https://api.example.com';" > config.js
git add config.js
git commit -m "Cấu hình API URL"

# Branch feature:
git checkout -b feature/new-api
echo "const API_URL = 'https://api.new.com';" > config.js
git add config.js
git commit -m "Cập nhật API URL mới"

# Merge vào main
git checkout main
git merge feature/new-api

# Kết quả: CONFLICT!
# Auto-merging config.js
# CONFLICT (content): Merge conflict in config.js
# Automatic merge failed; fix conflicts and then commit the result.

Giải thích: Git không biết nên giữ version nào

bash

# Mở file config.js, sẽ thấy:
<<<<<<< HEAD
const API_URL = 'https://api.example.com';
=======
const API_URL = 'https://api.new.com';
>>>>>>> feature/new-api

Cách xử lý:

Chọn version nào giữ: - Giữ version của main (phía trên =======) - Giữ version của feature (phía dưới =======) - Hoặc viết lại hoàn toàn
Sửa file:

```javascript
// Giữ version mới
const API_URL = 'https://api.new.com';
```

Đánh dấu đã resolve:

```bash
git add config.js
git commit -m "Merge feature/new-api, cập nhật API URL"
```

Rebase với conflict

bash

# Rebase cũng có thể gặp conflict
git checkout feature/about
git rebase main

# Nếu có conflict, Git sẽ dừng lại
# Sửa conflict tương tự như merge
# Sau đó:
git add .
git rebase --continue

# Nếu muốn hủy rebase:
git rebase --abort

Lưu ý: Với rebase, bạn có thể phải resolve conflict nhiều lần (cho mỗi commit)

🧩 Bài tập

Level 1: Cơ bản

Bài tập 1: Thực hành Merge

Tạo branch main với file index.html
Tạo branch feature/footer với file footer.html
Merge feature/footer vào main
Sử dụng git log --graph để xem lịch sử merge
Giải thích tại sao có merge commit

Gợi ý:

bash

git init
echo "Home" > index.html
git add .
git commit -m "Initial commit"

git checkout -b feature/footer
echo "Footer" > footer.html
git add .
git commit -m "Thêm footer"

git checkout main
git merge feature/footer
git log --oneline --graph

Level 2: Nâng cao

Bài tập 2: Merge conflict và Rebase

Trên main, tạo file style.css với color: blue;
Tạo branch feature/red-theme, sửa thành color: red;
Tạo branch feature/green-theme, sửa thành color: green;
Merge feature/red-theme vào main (không conflict)
Merge feature/green-theme vào main (sẽ có conflict!)
Resolve conflict, chọn màu xanh lá
Tạo lại feature/red-theme từ main mới
Rebase feature/red-theme lên main
So sánh lịch sử giữa merge và rebase

Yêu cầu:

Hiểu được cách xử lý conflict
Phân biệt được sự khác biệt giữa merge và rebase trong lịch sử
Viết tài liệu giải thích khi nào nên dùng merge, khi nào dùng rebase

💡 Mẹo & Lỗi thường gặp

1. Lỗi: "Merge conflict" không biết xử lý

Cách xử lý:

bash

# Bước 1: Xem file conflict
git status
# Sẽ hiển thị: Unmerged paths: config.js

# Bước 2: Mở file, tìm các dấu <<<<<<<, =======, >>>>>>>
# Bước 3: Sửa file, giữ code đúng, xóa các dấu marker
# Bước 4: Đánh dấu đã resolve
git add config.js
git commit -m "Resolve merge conflict"

Mẹo: Dùng VS Code, nó có UI để resolve conflict dễ dàng!

2. Rebase conflict nhiều lần

Vấn đề: Rebase có thể tạo conflict cho mỗi commit

Giải pháp:

bash

# Rebase từng commit một
git rebase -i main
# Hoặc skip commit gây conflict
git rebase --skip

Cách tránh: Nên rebase thường xuyên, không để branch lệch quá xa main

3. Không biết nên dùng Merge hay Rebase

Nguyên tắc đơn giản:

Làm việc nhóm, branch đã share → Dùng Merge
Branch cá nhân, chưa push → Có thể dùng Rebase
Merge vào main → Luôn dùng Merge
Update branch với code mới → Có thể dùng Rebase (nếu branch chưa share)

Khi không chắc: Dùng Merge - an toàn hơn!

Vấn đề: Người khác đang làm việc trên branch đó

Hậu quả: Họ sẽ gặp conflict khi pull

Giải pháp: Nếu đã rebase và push, không thể undo dễ dàng

bash

# Tốt nhất: Không rebase branch đã share
# Hoặc hỏi team trước khi rebase

5. Merge tạo quá nhiều merge commit

Vấn đề: Lịch sử rối, khó đọc

Giải pháp:

bash

# Dùng squash merge (sẽ học ở bài về GitHub)
# Hoặc rebase trước khi merge (nếu branch chưa share)

Áp dụng vào làm việc nhóm:

Quy ước team: Thống nhất dùng Merge hay Rebase
Main branch: Luôn dùng Merge để giữ nguyên lịch sử
Feature branch: Có thể rebase để sạch sẽ, nhưng phải hỏi team trước
Khi có conflict: Giao tiếp với người tạo conflict để giải quyết đúng

Kết luận: Merge và Rebase đều có ưu nhược điểm riêng. Hiểu rõ sự khác biệt giúp bạn chọn đúng công cụ cho từng tình huống. Khi làm việc nhóm, luôn ưu tiên an toàn - Merge thường là lựa chọn tốt hơn!

Bài tiếp theo: 07. Giới thiệu GitHub - Học cách sử dụng GitHub để lưu trữ code trên cloud

Merge và Rebase – khác nhau thế nào? ​

🎯 Mục tiêu học tập ​

📘 Kiến thức lý thuyết ​

Merge là gì? ​

Rebase là gì? ​

So sánh Merge vs Rebase ​

Khi nào dùng Merge? ​

Khi nào dùng Rebase? ​

Merge Conflict là gì? ​

💻 Ví dụ thực hành ​

Thực hành Merge ​

Xem lịch sử sau merge ​

Thực hành Rebase ​

So sánh lịch sử sau Rebase ​

Xử lý Merge Conflict ​

Rebase với conflict ​

🧩 Bài tập ​

Level 1: Cơ bản ​

Level 2: Nâng cao ​

💡 Mẹo & Lỗi thường gặp ​

1. Lỗi: "Merge conflict" không biết xử lý ​

2. Rebase conflict nhiều lần ​

3. Không biết nên dùng Merge hay Rebase ​

4. Rebase nhầm branch đã share ​

5. Merge tạo quá nhiều merge commit ​

Merge và Rebase – khác nhau thế nào?

🎯 Mục tiêu học tập

📘 Kiến thức lý thuyết

Merge là gì?

Rebase là gì?

So sánh Merge vs Rebase

Khi nào dùng Merge?

Khi nào dùng Rebase?

Merge Conflict là gì?

💻 Ví dụ thực hành

Thực hành Merge

Xem lịch sử sau merge

Thực hành Rebase

So sánh lịch sử sau Rebase

Xử lý Merge Conflict

Rebase với conflict

🧩 Bài tập

Level 1: Cơ bản

Level 2: Nâng cao

💡 Mẹo & Lỗi thường gặp

1. Lỗi: "Merge conflict" không biết xử lý

2. Rebase conflict nhiều lần

3. Không biết nên dùng Merge hay Rebase

4. Rebase nhầm branch đã share

5. Merge tạo quá nhiều merge commit